ETBIS nedir?

Bu yazımızın içeriği hayatımıza 1 Ocak 2018 tarihinde girmiş olan Elektronik Ticaret Bilgi Platformu kapsamındaki bir dizi düzenlemeyi ve ETBİS Sistemini içermektedir.

ETBİS Nedir?

Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi (ETBİS), hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcıların kayıt altına alınması, e-ticaret verilerinin toplanması ve bu verilerin işlenerek istatistiksel bilgilere dönüştürülmesi amacıyla Gümrük ve Ticaret Bakanlığı tarafından oluşturulan bilgi sistemidir. Bu uygulamaya ait yasal düzenlemeye erişim için buraya tıklayabilirsiniz.

Kimler ETBİS'e kayıt olmalı? Bir faydası var mı bize sorusuna cevap arayışı

Son dönemde kabul etmek gerekiyor ki, Türkiye’de dijital dönüşümde en sağlıklı işlemler Gümrük ve Ticaret Bakanlığı bünyesinde gerçekleştiriliyor. ETBİS sistemine kayıt olma konusu yasal zorunluluk gibi gözükse de ülkemizde bunun uygulanabilirliği çok zayıf durumda. Şöyle izah etmek gerekirse; ilgili düzenlemeye göre elektronik ticaret yapacak olan işletme/şirket, kuruluşundan itibaren 1 ay süre içerisinden kayıt olacak. Ancak yasa Elektronik Ticareti “kendi websiteleri üzerinden kredi kartıyla tahsilat yapan” olarak yorumluyor, bunu nereden alıyoruz:

“Aşağıda belirtilen gerçek ve tüzel kişiler faaliyete başlamadan önce ETBİS’e kayıt olur”

a) Kendilerine ait elektronik ticaret ortamında faaliyet gösteren hizmet sağlayıcılar.
b) Aracı hizmet sağlayıcılar.
c) Yurt içinde yerleşik olup yurt içinde elektronik ticaret faaliyetinde bulunmamakla birlikte yurt dışında yerleşik bir aracı hizmet sağlayıcı üzerinden sözleşme yapan veya sipariş alan hizmet sağlayıcılar.

Ve burada Şubat/2019 döneminde bir revizyon yapıyor: “Bu Tebliğ hükümleri, münhasıran elektronik posta, telefon araması, kısa mesaj veya elektronik ortamda doğrudan iletişime imkân veren benzeri bireysel iletişim araçlarıyla yapılan sözleşmeleri gerçekleştiren hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcılara ve abonelik sözleşmeleri için kamu hizmetlerinin tek noktadan sunulduğu ortak kamu elektronik platformuna uygulanmaz.” deniliyor. Dolayısıyla mailing marketing yapanlar, telefon ile pazarlama yapanlar tebliğ kapsamı dışına çıkartılıyor. Buradan da Instagram, Facebook gibi sosyal ağlar üzerinden satış yapan işletme sahipleri bu kanun kapsamı dışında kalıyor. Bununla beraber gittigidiyor, sahibinden, n11, hepsiburada, akakce, ve buna benzer bir çok e-pazaryeri üzerinden satış yapanlar da bu yasal düzenleme kapsamına dahil değildir.

Bununla birlikte yasanın detaylarında bir şey daha dikkat çekiyor: “Ağ üzerinde mal veya hizmet satışına yönelik sözleşme yapılmasını veya sipariş verilmesini sağlayan hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcılar, faaliyete başlamadan önce ETBİS’e kayıt yaptırmak zorundadır.” Bilindiği üzere, internet yoluyla satış yapan websitelerinde hep bir ön sözleşmeye onay veririz ve genelde de okumayız o metinleri. Bu metinler daha önceleri karşımızda “uzaktan satış yöntemi” olarak geliyordu, bugün “satış sözleşmesi” olarak geliyor. Eğer websitenizde yayınladığınız bir ürünü, bir kredi kartına bağlamayıp kapıda ödeme ya da havale/eft tekniğiyle sadece iletişim formu/teklif formu ile sipariş alıp iletirseniz, dolayısıyla böyle bir sözleşme söz konusu olmayacağı için ETBİS sistemine kayıt olmaya da gerek bulunmuyor.

Peki akıllara şu 2 soru geliyor:

  1. Zorunda mıyım?
  2. Bize bir faydası var mı?

Birinci sorunuzun cevabı: Evet, zorundasınız. Her zorunluluk gibi, uymayanlara cezai yaptırımı var. İlgili düzenlemeye göre: “6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun 12’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi çerçevesinde ETBİS’e kayıt ve bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyen gerçek kişiler ile özel hukuk tüzel kişileri hakkında beş bin Türk lirasından yirmi bin Türk lirasına kadar idari para cezası verileceği hükme bağlanmıştır.”

İkinci sorunuzun cevabı: 18 Mayıs 2019 tarihi itibariyle bu soruya vereceğimiz cevap: “Hayır hiç bir faydası yok!” Lakin gelecekte yapılacak düzenlemeler ve e-ticaretin güvenilirlik sertifikalarında “kayıtlı şirket kodu” bir bilgi gözükecek olursa, bu sitelerin kişilere daha çok erişimine imkan verebilir veyahut bu kayıtlı firma kodu üzerinden bir SEO yönetimi yapılabilir kamu tarafından. Ancak bugün itibariyle bunların hiç birisi yoktur.

ETBİS hakkında bir kaç bilgi ile konuyu irdeleyelim

Aynı işletme adına birden fazla e-ticaret sitesi kaydedebilir miyim?

Tacirler için MERSİS’de, esnaf ve sanatkârlar için ESBİS’de bulunan yetkili temsilcileri tarafından aynı işletme adına birden fazla e-ticaret sitesi kaydedilebilmektedir.

ETBİS’e kayıt için evrak gerekir mi? Herhangi bir ücret ödeyecek miyim?

ETBİS’e kayıt olmak için herhangi bir evrakın Bakanlığımıza sunulması ya da ücret ödenmesi gerekmemekte, tüm işlemler www.eticaret.gov.tr adresi üzerinden elektronik ortamda gerçekleştirilmektedir.

Firmamızın ETBİS kaydını yaptık ancak tam olarak kaydın gerçekleşip gerçekleşmediğini bilemiyoruz. Ne yapabilirim?

ETBİS’e kayıt yaparken bilgi girdiğiniz sekmelerde kırmızı ünlem işareti kalmadıysa ve kaydı tamamla dediğinizde bir uyarı almadıysanız kaydınız tamamlanmıştır.

ETBİS’e kayıt ve bildirim işlemlerini tamamladıktan sonra aylık satışlarımıza ilişkin herhangi bir bildirim yükümlülüğümüz bulunmakta mıdır?

Hizmet sağlayıcıların faaliyetlerine ilişkin aylık bir bildirim yükümlülüğü bulunmamaktadır. Ancak ETBİS’e kayıt ve bildirim işlemlerinizi tamamladıktan sonra vermiş olduğunuz bilgilerde değişiklik olması halinde otuz gün içinde bunu bildirmeniz gerekmekte olup sınır ötesi ticaret faaliyetinde bulunmanız halinde ise her yıl mart ayı sonuna kadar ülke ve ödeme yöntemi bazında bu ticaretin yıllık hacmini bildirmeniz gerekmektedir.
Ayrıca Tebliğin 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca ödeme ve elektronik para kuruluşları, bankalar, Bankalararası Kart Merkezi Anonim Şirketi, kargo ve lojistik işletmecileri, elektronik ticaret altyapı sağlayıcıları ve aracı hizmet sağlayıcıların internet üzerinden yapılan sözleşme ve verilen siparişlere ilişkin istatistiki bilgileri aylık dönemler halinde bildirme zorunluluğu bulunmaktadır.

Aracı hizmet sağlayıcı (e-ticaret pazaryeri) üzerinden satış yapanların kayıt ve bildirim yükümlülüğü var mıdır?

Yurtiçindeki aracı hizmet sağlayıcılar üzerinden satış yapanların kayıt ve bildirim yükümlülüğü bulunmamaktadır. Diğer taraftan, Tebliğin 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca yurt içinde yerleşik olup yurt içinde elektronik ticaret faaliyetinde bulunmamakla birlikte yurt dışında yerleşik bir aracı hizmet sağlayıcı üzerinden sözleşme yapan veya sipariş alan hizmet sağlayıcıların kayıt ve bildirim yükümlülüğü bulunmaktadır

Sanal pos altyapısı sağlıyoruz ETBİS’e kaydolmamız gerekiyor mu?

ETBİS’e ilişkin yapılan düzenleme, ağ üzerinde mal veya hizmet satışına yönelik sözleşme yapılmasını veya sipariş verilmesini sağlayan hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcıları kapsamaktadır. Dolayısıyla internet üzerinde sözleşme veya satış yapmıyorsanız ETBİS e kayıt ve bildirim yükümlülüğünüz bulunmamaktadır. Ancak, Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi ve Bildirim Yükümlülükleri Hakkında Tebliğin 6 ncı maddesinin üçünü fıkrası uyarınca ödeme ve elektronik para kuruluşlarının aylık bildirim yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu hususta ise Bakanlığımız ödeme ve elektronik para kuruluşlarıyla irtibata geçecektir.